Obelisk na Brankovom mostu

Obelisk je podignut kao privremeni objekat prilikom organizacije I konferencije Pokreta nesvrstanih 1961. godine. Deo je velike akcije uređenja grada za doček i organizaciju čuvene Beorgadske konferencije. Pored ovog obeliska, 1961. podignut je i obelisk na Trgu Marksa i Engelsa , a bio je planiran i treći obelisk u Parku prijateljstva , drugačiji od onog kakav danas poznajemo u tom parku. Ovaj obelisk nalazi se tačno na putu između sala u kojima su držane sednice konferencije, one radne u Narodnoj skupštini, a svečane u novootvorenom SIV-u. Zanimljivost predstavlja do danas neutvrđeno autorstvo ovog spomenika. Kako Politika javlja, imena koja se pominju tim povodom su: Siniša Vuković, projektant i slikar, Dušan Milenković, arhitekta i Svetislav Ličina, arhitekta. S obzirom na to da se radilo o prilično intenzivnom ulepšavanju i uređivanju grada, ali i o jednom objektu koji je planiran da bude privremeno postavljen na lokaciji kako bi tokom prvih septembarskih dana 1961. pozdravljao goste i delegacije Beogradske konferencije, u trenutku formiranja ove mape, 60 godina kasnije, možemo navesti jedino ova svedočanstva i „usmene istorije”.

Stoga, spomenik privremeno postavljen u istoj deceniji u kojoj je Rolan Bart napisao svoj čuveni esej o „smrti autora” danas može buditi asocijacije o prednosti kolektivizma i kolektivnog rada naspram onog individualnog, jednako kao što može otvarati pitanja o arhiviranju, očuvanju nasleđa, dokumentacije, i stalno prisutnim napetostima između zamisli/narudžbine umetničkog dela ili spomenika i njegovim realizacijama. Obelisk je danas obeležen tablom iz 1989. godine koja svedoči o svrsi njegovog prvobitnog podizanja, kao i o „umivanjuˮ povodom IX konferencije Pokreta nesvrstanih. Visok je 27 metara, sa postoljem koje je neretko obeleženo grafitima . Decembra 2005. ovaj je obelisk bio obložen platnenim kondomom sa natpisom „Ko sa mnom spava ne boli ga glava“ u okviru meseca kampanje borbe protiv HIV virusa u okviru akcije volontera „Akt ap“ pri Omladini JAZAS-a.


Obelisk mapiramo u okviru nesvrstani.rs skrećući pažnju na dinamičan život ovog spomenika, pitajući se ujedno o značenju upotrebe same forme obeliska koja je od staroegipatske i rimske umetnosti bila simbol vezan za sunce, odnos boga Ra i faraona, ali i jedan od amblema imperijalnog plena Rimskog carstva. On je takođe i simbol slave, mudrosti, ali i demokratije i večnog trajanja. Može li se govoriti o inverziji, subverziji ili pak standardnoj, istorijskoj glorifikaciji tipičnim simbolima vlasti? Naslućujemo li određeni stil Pokreta nesvrstanih? Da li su privremeni objekti bili namenjeni selidbi, praćenju svih konferencija, u gradovima širom Trećeg sveta? Pitanja pred ovim spomenikom sasvim sigurno ima još. Možete nam proslediti svoja na nesvrstani21@gmail.com., a ukoliko imate sećanja, informacije, priče, dokumenta o njegovom uzbudljivom životu, takođe ste pozvani da ih sa nama podelite!


Preporučeni link:

https://nonument.org/nonuments/first-non-aligned-movement-summit-monument/ Život obeležja ispričala: Ana Knežević

galerija